جزوه · شروع کار با ویرایشگر nano ← بازگشت به فهرست
📘 فصل اول · قسمت یازدهم شروع کار با ویرایشگر nano
📅 تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ 👤 مدرس: محمد عابدینی 🐚 Zsh · 🐧 Debian

▍ مقدمه

nano یک ویرایشگر متنی ساده و کاربرپسند است که در اکثر توزیع‌های لینوکس به صورت پیش‌فرض نصب است. برخلاف vi/vim که منحنی یادگیری تندی دارد، nano با نمایش کلیدهای میانبر در پایین صفحه، برای کاربران مبتدی بسیار مناسب است [citation:10].

📌 قرارداد کلیدها در nano:
  • ^ یعنی کلید Ctrl [citation:6][citation:10].
  • M- یعنی کلید Alt (یا Meta) [citation:6].

مثال: ^X یعنی Ctrl + X و M-U یعنی Alt + U.

▍ نحوه اجرا

┌──(ya3in㉿kali)-[~] └─$ nano filename.txt

این دستور فایل filename.txt را در ویرایشگر nano باز می‌کند.

گزینه‌های پرکاربرد هنگام اجرا:

گزینه توضیح
-m یا --mouse فعال‌سازی پشتیبانی از ماوس [citation:4][citation:9]
-l یا --linenumbers نمایش شماره خطوط [citation:1][citation:4]
-v یا --view باز کردن فایل فقط برای مشاهده (غیرقابل ویرایش) [citation:9]
-h یا --help نمایش راهنما [citation:4]

▍ کلیدهای میانبر پرکاربرد

• ذخیره و خروج

کلید توضیح
Ctrl + O (^O) ذخیره فایل (Write Out) [citation:1][citation:5]
Ctrl + X (^X) خروج از nano (اگر تغییرات ذخیره نشده باشد، از شما سؤال می‌کند) [citation:1][citation:5]

• برش، کپی و چسباندن

کلید توضیح
Ctrl + K (^K) برش (Cut) خط جاری یا متن انتخاب‌شده [citation:1][citation:5]
Ctrl + U (^U) چسباندن (Uncut) متن برش‌خورده یا کپی‌شده [citation:1][citation:5]
Alt + A (M-A) شروع انتخاب متن (علامت‌گذاری) [citation:2][citation:5]
Alt + 6 (M-6) کپی متن انتخاب‌شده [citation:2][citation:5]

• جستجو و جایگزینی

کلید توضیح
Ctrl + W (^W) جستجوی متن (Where is) [citation:1][citation:5]
Alt + W (M-W) تکرار جستجوی قبلی به جلو [citation:1][citation:2]
Alt + B (M-B) تکرار جستجوی قبلی به عقب [citation:2]
Ctrl + \ (^\) جستجو و جایگزینی (Replace) [citation:5][citation:10]

• حرکت و ناوبری

کلید توضیح
Ctrl + A (^A) رفتن به ابتدای خط [citation:5][citation:10]
Ctrl + E (^E) رفتن به انتهای خط [citation:5][citation:10]
Ctrl + Y (^Y) یک صفحه به بالا [citation:5][citation:10]
Ctrl + V (^V) یک صفحه به پایین [citation:5][citation:10]
Alt + \ (M-\) رفتن به ابتدای فایل [citation:2]
Alt + / (M-/) رفتن به انتهای فایل [citation:2]
Alt + G (M-G) رفتن به خط مشخص [citation:2]
Ctrl + _ (^_) رفتن به خط و ستون مشخص [citation:10]
Ctrl + C (^C) نمایش موقعیت مکان‌نما (شماره خط و ستون) [citation:5][citation:10]

• ویرایش و تغییرات

کلید توضیح
Alt + U (M-U) بازگشت به قبل (Undo) [citation:2][citation:5]
Alt + E (M-E) بازگشت به بعد (Redo) [citation:2][citation:5]
Ctrl + D (^D) حذف کاراکتر زیر مکان‌نما [citation:5][citation:10]
Alt + T (M-T) برش تا انتهای بافر [citation:2]
Alt + 3 (M-3) کامنت کردن خط یا محدوده [citation:2]

• نمایش و ظاهر

کلید توضیح
Alt + N (M-N) روشن/خاموش کردن شماره خطوط [citation:2]
Alt + P (M-P) نمایش فاصله‌های خالی (whitespace) [citation:1][citation:2]
Alt + S (M-S) روشن/خاموش کردن Soft Wrap (خطوط بلند در چند سطر) [citation:2]
Alt + X (M-X) نمایش/مخفی کردن خطوط راهنمای پایین صفحه [citation:2]

▍ پشتیبانی از ماوس

nano قابلیت پشتیبانی محدود از ماوس را دارد. برای فعال‌سازی آن، از کلید ترکیبی Alt + M استفاده کنید [citation:1][citation:7][citation:8].

💡 نکات مهم درباره ماوس در nano:
  • Alt + M (M-M): فعال/غیرفعال کردن حالت ماوس [citation:1][citation:7]
  • با ماوس می‌توانید مکان‌نما را جابجا کنید و با دو کلیک محدوده را علامت‌گذاری کنید [citation:4][citation:9].
  • برای انتخاب متن با ماوس، کلید Shift را نگه دارید و درگ کنید [citation:4][citation:9].
  • ماوس در سیستم‌عامل X و کنسول (با سرویس gpm) کار می‌کند [citation:4][citation:9].
  • برای اسکرول با ماوس، حالت ماوس را غیرفعال کنید (Alt + M) تا ترمینال اسکرول را مدیریت کند [citation:7].
📌 توجه:

پشتیبانی از ماوس در nano محدود است و نمی‌توانید با ماوس متن را برش یا حذف کنید. همچنین اسکرول کردن با ماوس به طور مستقیم پشتیبانی نمی‌شود [citation:7][citation:8].

▍ نکات مهم برای امتحان

▍ جمع‌بندی